Niet voor de winst!

Hallo allemaal,

Deze blog is naar aanleiding van het vierde college van Marcel, waarin we het boek 'Niet voor de winst' moesten lezen. Ik was samen met een paar anderen verantwoordelijk voor hoofdstuk 6 en 7, dat voornamelijk gaat over kunst op school. Het was wel een moeilijk boek, lastig om door heen te komen, maar ik denk dat de boodschap van deze 2 hoofdstukken wel erg belangrijk is. Daarom ga in proberen om zo goed mogelijk deze hoofdstukken samen te vatten.

Hoofdstuk 6: Het cultiveren van de verbeelding.

Mensen kunnen niet goed omgaan met de wereld om zich heen als ze alleen kennis hebben van feiten en logica. De derde vaardigheid van de mens is de narratieve verbeelding, de eerste 2 komen voor in andere hoofdstukken. Het is de verbeelding om je in iemand anders schoenen te plaatsen, empathie. De ontwikkeling van dit gevoel vindt voornamelijk plaats in het gezin, maar de school kan er ook een belangrijke rol in spelen. Om deze rol goed te kunnen vervullen, moeten ze kennis hebben van de geesteswetenschappen en de kunstvakken een centrale plek bieden in het lessenpakket. Hierdoor kunnen ze een onderwijs creëren waardoor mensen elkaar met andere ogen zien.

Hoe kan dit bereikt worden? Nou, denk eens aan drama. In dit vak wordt je "gedwongen" om een andere rol te spelen dan die van jezelf. Daarom is het juist zo leuk om dat te doen. Kinderen moeten buiten hun grenzen gaan zoeken, out of the box gaan denken. Ik zou zeker aanraden om een keer een dramaactiviteit te gaan doen met kinderen. Ja, er gaat veel tijd en organisatie inzitten, maar het is het allemaal waard. Als kinderen eenmaal over de eerste gene heen zijn, is het zo geweldig!

Maar ook met kunst is dat zo. Ik heb deze maandag een nieuwsbegrip les gegeven over het schilderij De Schreeuw van Edvard Munch. Daar was op een veiling 91 miljoen euro voor betaald. Ik deed mijn instructie, en zette de kinderen aan het werk. Maar ik was niet helemaal tevreden erover, dus na een tijdje zei ik dat ze mochten opruimen. Daarna ben ik een gesprek begonnen met de klas over hoe zij het schilderij vonden, en of zij er 91 miljoen euro voor zouden betalen (als ze het hadden). De meeste kinderen vonden het schilderij helemaal niks, maar er waren ook andere kinderen die het een mooi schilderij vonden, met de kleuren en het idee erachter. 1 kind zei zelfs dat hij het zou kopen, alleen maar om op te scheppen dat hij dan het schilderij zou hebben. Dat vond ik dan iets minder, maar andere reageerden daarop door te zeggen dat zij het juist zouden tentoonstellen. Maar het punt was dat de kinderen begrepen dat iedereen zijn eigen mening had, en dat ze ook op een andere manier naar het schilderij keken. Ik was echt supertrots dat ze dat hadden bereikt, en dat had niet eens wat met de les te maken. Maar, terug naar het boek.

Jonge kinderen hebben spel nodig in hun leven. Er wordt dan een beroep gedaan op hun verbeeldingskracht, waardoor dus de empathie kan groeien. Ze doen er waardevolle ervaringen mee op.

Hoofdstuk 6 gaat voornamelijk over het integreren van kunstvakken en geesteswetenschappen in het vaste lespakket. Ik kan niet anders doen dan beamen dat het gewoon onwijs belangrijk is. Ik zie het zelf ook vaak terug in stages. Leraren doen het liever niet, omdat ze niet weten hoe het moet, of omdat ze het niet belangrijk vinden. Maar dat is het juist, het is gewoon belangrijk dat je minsten 1 keer per week een dramactiviteit doet, dit is ook ten goede van een goed klassenklimaat, een vertrouwensband tussen de kinderen. Dan weten ze ook dat het veilig is binnen de klas. Maar dat ben ik, wat denk jij?

Hoofdstuk 7: Zwaar aangeslagen democratisch onderwijs.

Martha Nussbaum trekt gelijk aan het begin van het hoofdstuk de conclusie dat het slecht gesteld is met democratisch burgerschap in het onderwijs. Ze vermeldt wel dat dit geen onderzoek is, maar een betoog tot actie. En hopelijk, als toekomstig leerkrachten, gaan wij het anders doen dan dat het nu is. Ze benadrukt ook hoe belangrijk andere mensen het vinden dat de geestenwetenschappen en de kunstvakken onderdeel worden van het onderwijs, omdat mensen vaak donaties doen aan de instelling waar zij werkt. Het mooie is dat in de economische crisis waar we nu inzitten, de donaties alleen maar toenemen, omdat mensen bezorgd zijn dat deze vakken er als eerste uitgaan.

Vakkenpakketten worden tegenwoordig zo ingericht, dat de leerling/student overal kennis van krijgt. Ze worden ingericht met het oog op goed democratisch burgerschap, en deze veranderingen leveren resultaten op. "Het komt tegenwoordig slechts zelden voor dat jonge mensen het hoger onderwijs verlaten met al even weinig kennis over de niet-westerse wereld als bij studenten van mijn eigen generatie maar al te vaak het geval was", aldus Martha Nussbaum. En ze heeft gelijk. Tegenwoordig krijgen studenten een veel grotere "verzameling" aan materialen, waar ze de keuze uit kunnen maken, in plaats van de 5 dingen van vroeger.

Maar toch treft de economische crisis ook de universiteiten en andere scholen. Er zijn al universiteiten die op de kunstvakken bezuinigen, simpelweg omdat er anders geen geld is voor de andere vakken. En mensen zien de kunstvakken vaak als iets extra, wat zo jammer is. Drew Faust, de president van Harvard, heeft een artikel geschreven dat ook in het boek voorkomt. Hierin staat dat er een sterke daling is van studenten die geesteswetenschappen als hoofdvak kiezen, omdat er dan later niks mee te doen is. Ik citeer een stukje uit haar artikel, waarmee zij eindigde: "Het hoger onderwijs kan individu en samenleving een visie bieden die dieper en breder is dan de onontkoombaar bijziende blik van het heden. Mensen hebben niet alleen banen nodig, maar ook zin en betekenis, en de vraag dien niet te zijn of we ons in deze tijden kunnen veroorloven in dergelijke doelstellingen te geloven, maar of we ons kunnen veroorloven daar niet in te geloven". (The University Crisis of Purpose, New York Times Book Review, 6 september 2009, blz. 19) Dit gaat allemaal over de liberal-arts, een onderwijsinstelling die specifiek programma's hierin aanbiedt. Er zijn verschillende topuniversiteiten in Amerika die dit hebben, zoals Princeton en Yale.

Ik ben het helemaal met Martha Nussbaum eens. Kunstvakken moeten een vast onderdeel worden van een lespakket. Waarom heb je op de middelbare school wel die vakken, maar op de basisschool vaak niet, en heb je alleen maar de exacte vakken? Het is zo belangrijk dat kinderen zich kunnen uiten hierin. Ik heb al besloten dat als ik later voor de klas sta, ik ga proberen om minstens 1 keer per week een kunstvak te doen. Het liefst allemaal 1 keer per week, maar je moet klein beginnen, toch?

Laat me alsjeblieft weten wat jij van Martha's betoog vindt!

Angela